Sözlük / A.TR Dolaşım Belgesi
A.TR Dolaşım Belgesi nedir?
A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşımda bulunan sanayi ürünlerinin, gümrük vergisi ödenmeden AB üyesi ülkelere girişini sağlayan resmî belgedir.
A.TR belgesini gümrük idaresi ya da bu idarenin yetkilendirdiği kuruluşlar (ticaret/sanayi odaları) düzenler; belgenin geçerlilik kazanması için gümrük idaresince vize edilmesi şarttır. Belge malın serbest dolaşımda olduğunu gösterir, Türk menşeli olduğunu değil — bu ayrım, ithal girdi kullanan üreticilerde sık karıştırılır.
Kapsam esas olarak sanayi ürünleridir. Tarım ürünlerinde ve bazı ürün gruplarında ayrı düzenlemeler geçerli olabilir; bu yüzden ürün bazında kontrol gerekir, "her ürün A.TR ile gider" varsayımıyla hareket edilmez.
Belgenin bir geçerlilik süresi vardır. Süre takibinin nasıl kurulduğu ve süresi dolan belgede izlenecek yol, dış ticaret evrak takibi hizmetimizin konusudur.
Ne Zaman Karşınıza Çıkar
AB üyesi bir ülkeye sevkiyat planlandığında, hedef ülke ve ürünün serbest dolaşım durumu netleştikten sonra, yükleme öncesinde başvuru yapılır. Oda tasdiki ve gümrük vizesi tamamlanmadan belge geçerli sayılmaz; bu iki adım sevkiyat takvimiyle senkron olmazsa gecikme riski doğar.
İthal girdi kullanan üreticilerde ayrıca bir kontrol gerekir: A.TR malın serbest dolaşımda olduğunu gösterir, kullanılan girdinin menşeini göstermez. Menşe kanıtı gerekiyorsa bu ayrı bir belgeyle (menşe şahadetnamesi veya tedarikçi beyanı) sağlanır. Hedef pazara göre hangi belgenin arandığı doğal taş ihracatı sektör sayfamızda somut örnekle anlatılıyor.
Sınırları
- A.TR bir menşe belgesi değildir; alıcının tercihli menşe rejiminden yararlanması gerekiyorsa A.TR tek başına yeterli olmaz.
- Gümrük idaresince vize edilmemiş veya reddedilmiş bir belge sevkiyatı fiilen durdurur; belgenin varlığı kadar zamanında vize edilmiş olması da önemlidir.
Sık Karıştırılanlar
| Karşılaştırma | Fark |
|---|---|
| A.TR Dolaşım Belgesi vs EUR.1 Dolaşım Sertifikası | A.TR, malın Türkiye-AB Gümrük Birliği çerçevesinde serbest dolaşımda olduğunu gösterir. EUR.1 ise ürünün ilgili anlaşma kapsamında tercihli menşe statüsünü kanıtlar. Hangisinin sevkiyatınızda gerekli olduğu ürün ve hedef ülkeye göre değişir; bu değerlendirme ihracat gümrükleme hizmetimizin kapsamındadır. |
Örnek Belgeler
Hazırlanıyor
Örnek A.TR Dolaşım Belgesi
Avrupa Birliği ülkelerine yapılan ihracat işlemlerinde serbest dolaşım durumunu belgelemek için düzenlenen onaylı A.TR dolaşım belgesinin boş/standart görünümü. Üzerinde gümrük vizesi ve oda tasdiki alanları yer almaktadır.
Sık Sorulan Sorular
A.TR belgesinin açılımı nedir?+
A.TR, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği anlaşmasına dayanan "dolaşım belgesi"nin kısaltmasıdır; belgenin İngilizce karşılığı A.TR Movement Certificate’tır.
A.TR belgesini kim düzenler?+
Gümrük idaresi ya da bu idarenin yetki verdiği kuruluşlar (ticaret/sanayi odaları) düzenler; geçerlilik kazanması için gümrük idaresince vize edilmesi gerekir.
A.TR belgesi hangi ülkelere düzenlenir?+
Avrupa Birliği üyesi ülkelere yapılan, serbest dolaşımda bulunan sanayi ürünü sevkiyatlarında düzenlenir. AB dışındaki ülkeler için farklı belgeler (EUR.1, menşe şahadetnamesi) gündeme gelir.
A.TR belgesi ücretli mi?+
Belgeyi düzenleyen ticaret/sanayi odasının ve vize eden gümrük idaresinin kendi tarifesine bağlı bir masraf söz konusudur; tüm ülkede geçerli tek bir sabit ücret yoktur.
Bu konuda dosyanızı birlikte yürütelim
Bu sayfada anlattığımız süreci İhracat Gümrükleme hizmetimiz kapsamında sizin sevkiyatınıza uygulayalım — teklif isteyin ya da doğrudan WhatsApp'tan sorun.
İlgili Terimler
Bu Terim Hangi İşimizde Geçiyor
A.TR Dolaşım Belgesi, ihracat gümrükleme hizmetimiz kapsamında takip ettiğimiz belgelerden biridir.
İhracat Gümrüklemeİhracat beyannamesi, dolaşım belgeleri ve liman işlemleri.Bu sayfa Gümrük Müşaviri Reşide Kapukçu (Karne No: M/07/0008) tarafından incelenmiştir.
Kaynak
T.C. Ticaret Bakanlığı — Gümrük İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular (Menşe) — Hukuki dayanak: 2002/4616 sayılı, Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar (03.09.2002 t. Resmî Gazete, S. 24865).
Son güncelleme: 27 Eylül 2026