Sözlük / Çeki Listesi
Çeki Listesi nedir?
Çeki listesi (packing list), bir sevkiyattaki eşyanın hangi kolide, ne miktarda, ne ağırlıkta ve hangi ölçüde bulunduğunu kalem kalem gösteren, gümrük beyannamesi ekinde sunulan standart bir yükleme ve ambalaj belgesidir.
Çeki listesi ticari faturayla birlikte hazırlanır; satıcı veya gönderici tarafından fatura ile birlikte düzenlenebileceği gibi, beyan sahibi tarafından da hazırlanabilir. Standart bir resmî formu yoktur, ama gönderici-alıcı bilgisi, fatura numarası, her kalemin cinsi ve miktarı, net-brüt ağırlığı, ambalaj tipi ve toplam koli sayısı mutlaka yer alır. Gümrük idareleri sevkiyatı bu listeyle karşılaştırarak örnekleme yöntemiyle kontrol eder.
Çeki listesindeki değerler faturayla ve taşıma belgesiyle (konşimento/CMR) aynı veriden üretilmelidir — kalem sayısı, brüt/net ağırlık ve ambalaj adedi üç belgede de birbirini tutmalıdır. Bu tutarlılık hem gümrükteki muayeneyi hem alıcı tarafındaki teslim kontrolünü hızlandırır.
Belge genellikle yabancı dilde ("packing list" başlığıyla) düzenlenip alıcıya da gönderilir, çünkü hedef ülke gümrüğü de aynı listeyi kendi muayenesinde kullanır. Tek satırlık genel bir ürün tanımı yerine kalem kalem, ölçülebilir bilgi (adet, ağırlık, ölçü) içermesi beklenir.
Ne Zaman Karşınıza Çıkar
Her ihracat ve ithalat sevkiyatında faturayla birlikte hazırlanan standart bir belgedir; tek kalemlik, homojen yüklerde bile gümrük idareleri bu listeyi ister, çünkü muayenede hangi kolinin açılacağını ve hangi kolide neyin olduğunu bu belgeden okur.
Ambalaj türüne göre içerik değişir (koli, palet, çuval, varil); birden fazla kalemin karışık pakette gönderildiği sevkiyatlarda (set, numune, farklı model kodları) çeki listesi kalem-koli eşleşmesini gösteren tek belge olduğu için özellikle önemlidir — eşleşme net değilse muayenede kolinin tamamı açılıp sayılır.
Sınırları
- Çeki listesi eşyanın değerini ya da menşeini kanıtlamaz; bu iki bilgiyi sırasıyla ticari fatura ve ilgili menşe/dolaşım belgesi sağlar. Çeki listesinin tek işlevi miktar, ağırlık ve ambalaj bilgisini göstermektir.
- Çeki listesindeki değerler fatura veya taşıma belgesiyle uyuşmadığında sorun tek bir yerde kalmaz: gümrükte beyanın sorgulanmasına, akreditifli işlemlerde ise bankada rezerv gerekçesine dönüşebilir. Bu tutarsızlığın nasıl çözüleceği dış ticaret evrak takibi hizmetimizin konusudur.
Sık Karıştırılanlar
| Karşılaştırma | Fark |
|---|---|
| Çeki Listesi vs Ticari Fatura | Ticari fatura eşyanın bedelini, alıcı-satıcı ve ödeme bilgisini gösterir — bir kıymet ve mülkiyet belgesidir. Çeki listesi ise fiyat içermez; yalnızca eşyanın fiziksel dağılımını (hangi kolide ne kadar, ne ağırlıkta) gösterir. İkisi birlikte, birbirini tamamlayan ayrı belgelerdir. |
| Çeki Listesi vs Konşimento | Konşimento, taşıma sözleşmesinin ve yük üzerindeki teslim hakkının kanıtıdır; taşıyıcı tarafından düzenlenir. Çeki listesi ise satıcı veya gönderici tarafından hazırlanan, yükün içeriğini kalem bazında gösteren bir belgedir — taşıma değil, ambalaj ve miktar bilgisi taşır. |
Sık Sorulan Sorular
Çeki listesinde hangi bilgiler bulunmalıdır?+
Gönderici ve alıcı bilgisi, ilgili fatura numarası, her kalemin cinsi ve miktarı, koli/paket adedi, net ve brüt ağırlık, ölçüler (varsa hacim) ve ambalaj tipi. Bu alanlardan biri eksikse liste muayenede eşyayla eşleştirilemez ve süreç uzar.
Çeki listesi nasıl hazırlanır?+
Hazır bir şablon doldurmak yerine, faturadaki her kalemin hangi kolide, ne miktarda ve ne ağırlıkta olduğunu gösterecek şekilde satıcı, gönderici veya beyan sahibi tarafından düzenlenir. Belirleyici olan biçim değil, faturayla ve taşıma belgesiyle birebir tutarlı olmasıdır.
Çeki listesi ile fatura aynı belge midir?+
Hayır. Fatura eşyanın bedelini ve ticari şartlarını gösterir; çeki listesi fiyat içermez, yalnızca eşyanın fiziksel dağılımını (koli, miktar, ağırlık) gösterir. İkisi birbirini tamamlar, birinin yerini diğeri tutmaz.
Çeki listesi zorunlu bir belge midir?+
Uygulamada gümrük idareleri neredeyse her sevkiyatta ister ve standart bir beyanname eki olarak kabul edilir. Tek kalemlik, ambalajsız yüklerde bazen fatura üzerindeki bilgi yeterli görülebilir, ama karışık veya çok kalemli sevkiyatlarda gerekliliği tartışmasızdır.
İlgili Terimler
Bu Terim Hangi İşimizde Geçiyor
Çeki Listesi, dış ticaret evrakları takibi ve yönetimi hizmetimiz kapsamında takip ettiğimiz belgelerden biridir.
Dış Ticaret Evrakları Takibi ve YönetimiSevkiyat belgelerinin toplanması, birbiriyle tutarlılık kontrolü, süreli belgelerin takvimi ve arşiv yönetimi.Kaynak
OAİB — Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri: Gümrük Müdürlüklerince İstenen Evraklar — Çeki listesinin tanımı ve kimin hazırlayabileceği bu ihracatçı birliği rehberinden alınmıştır; belge biçimi mevzuatla sabitlenmiş resmî bir form değildir.