Sözlük / HS Kodu ile GTİP Arasındaki Fark
HS Kodu ile GTİP Arasındaki Fark nedir?
HS kodu, Dünya Gümrük Örgütü’ne üye ülkelerin ortak kullandığı 6 haneli uluslararası eşya sınıflandırma sistemidir; GTİP ise Türkiye’nin bu 6 haneyi kendi Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde 12 haneye tamamladığı ulusal koddur.
GTİP’in ilk 6 hanesi, dünya genelinde ortak kullanılan Armonize Sistem (HS) koduyla birebir aynıdır — bu haneler hangi ülkede olursa olsun değişmez. Türkiye Gümrük Birliği kapsamında olduğu için 7. ve 8. haneleri Avrupa Birliği’nin Kombine Nomanklatür (CN) koduyla büyük ölçüde uyumlu tutar; 9. ve sonraki haneler ise tamamen Türkiye’ye özgü ulusal detaylandırma ve istatistik kodudur.
HS sistemini Dünya Gümrük Örgütü (WCO) yönetir ve üye ülkelerin büyük çoğunluğu bu 6 haneyi ortak kullanır — bu ortaklık uluslararası ticaret istatistiklerinin karşılaştırılabilir olmasını sağlar. Ama HS tek başına bir ülkenin uygulayacağı vergi oranını veya izin yükümlülüğünü belirlemez; bu bilgi ülkelerin kendi ulusal tamamlamasında saklıdır.
Türkiye’nin ulusal tamamlaması iki katmanlıdır: ilk 8 hane büyük ölçüde AB’nin Kombine Nomanklatür koduyla uyumludur, kalan 4 hane ise Türkiye’ye özgü alt açılım ve istatistik detayıdır. Bu yüzden aynı HS başlığı altındaki iki ürün, Türkiye’nin ulusal tamamlaması farklı olduğunda farklı vergi oranına tabi olabilir.
Ne Zaman Karşınıza Çıkar
En sık, yurt dışındaki bir tedarikçi veya alıcı fatura ya da çeki listesine kendi bildiği "HS code"u yazdığında karşınıza çıkar. Bu kod genellikle 6 hanelidir ve Türkiye’nin 12 haneli GTİP’inin yalnızca ilk yarısıdır — kalan haneler ayrıca tespit edilmeden bu kod doğrudan beyannameye taşınamaz.
İhracatta da tersi yaşanır: alıcı ülke kendi ulusal tamamlamasını ister, ve bu, Türkiye’nin GTİP’inden farklı hanelerle devam edebilir. İlk 6 hane ortak kalsa da, kalan haneler her ülkenin kendi mevzuatına göre ayrı ayrı belirlenir; bu nedenle "HS kodu aynı, GTİP de aynıdır" varsayımı iki taraflı ticarette de risklidir.
Sınırları
- İlk 6 hanenin uluslararası ortaklığı, sınıflandırma tartışmasını tamamen ortadan kaldırmaz — aynı HS başlığı içinde bile ürünün hangi alt pozisyona gireceği idareler arasında farklı yorumlanabilir.
- Yurt dışından gelen bir HS kodu, Türkiye’de GTİP’in doğru tespit edildiğinin kanıtı değildir; ulusal tamamlama ayrıca ve bağımsız olarak kontrol edilmelidir.
Sık Karıştırılanlar
| Karşılaştırma | Fark |
|---|---|
| HS Kodu ile GTİP Arasındaki Fark vs Kombine Nomanklatür (CN) | CN, Avrupa Birliği’nin HS’in ilk 6 hanesini kendi 8 haneye tamamladığı koddur. Türkiye Gümrük Birliği kapsamında GTİP’in ilk 8 hanesini büyük ölçüde CN ile uyumlu tutar; GTİP’in son dört hanesi ise tamamen Türkiye’ye özgü ulusal alt açılım ve istatistik detayıdır. |
Sık Sorulan Sorular
HS kodu ile GTİP aynı şey midir?+
Hayır, aynı değildir ama iç içedir. HS kodu 6 haneli uluslararası kısımdır; GTİP bu 6 haneyi Türkiye’nin kendi 12 hanesine tamamladığı ulusal koddur. İlk 6 hane ortak, kalan 6 hane Türkiye’ye özgüdür.
Tedarikçimin verdiği HS kodu Türkiye’de doğrudan geçerli mi?+
Tek başına yeterli değildir. O kod genellikle 6 hanelidir; Türkiye’de beyanname için gereken 12 haneli GTİP’in kalan kısmı ayrıca ulusal tarife cetveli üzerinden tespit edilmelidir.
GTİP’in kaç hanesi HS koduyla aynıdır?+
İlk 6 hanesi. 7. ve 8. haneler büyük ölçüde AB’nin Kombine Nomanklatür koduyla uyumludur; 9-12. haneler ise Türkiye’ye özgü ulusal detaylandırmadır.
HS kodunu kim belirliyor?+
HS sisteminin genel yapısını Dünya Gümrük Örgütü (WCO) belirler ve üye ülkeler bu 6 haneyi ortak kullanır. Kalan haneleri her ülke kendi ulusal mevzuatına göre tamamlar; Türkiye’de bu tamamlama Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yapılır.
Bu Terim Hangi İşimizde Geçiyor
HS Kodu ile GTİP Arasındaki Fark, gümrük müşavirliği hizmetimiz kapsamında takip ettiğimiz belgelerden biridir.
Gümrük Müşavirliğiİthalat ve ihracat beyannamelerinizin hazırlanması, tescili ve takibi.Bu sayfa Gümrük Müşaviri Reşide Kapukçu (Karne No: M/07/0008) tarafından incelenmiştir.
Kaynak
T.C. Ticaret Bakanlığı — Gümrük İşlemleri Sıkça Sorulan Sorular (Tarife) — Armonize Sistem (HS) Dünya Gümrük Örgütü tarafından yönetilir; Türk Gümrük Tarife Cetveli bu sistemi esas alarak Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanır ve Cumhurbaşkanı Kararı olarak Resmî Gazete’de yayımlanır.