Konteyner takozlama ve lashing nedir?
Hızlı cevap
Konteyner takozlama ve lashing, yükün dalga, sarsıntı ve ani fren sırasında hareket etmemesi için konteyner içinde sabitlenmesidir. Takoz yükü boşluklarda destekler, lashing ise bağlama malzemesiyle yükü yerine bağlar. IMO, ILO ve UNECE'nin CTU Code'u, takozla sabitlenemeyen yükte lashing kullanılmasını ister.
Konteyner kapısı kapandıktan sonra yükün içeride ne yaptığını göremezsiniz. Bu sayfa takozlama ve lashing kavramlarını açıklar, yükleme öncesi sorulacak kontrol listesini verir. Dayanağı IMO, ILO ve UNECE'nin birlikte hazırladığı CTU Code'dur. Bir saha uygulaması anlatısı değil, genel bir bilgi rehberidir.
Takozlama ve lashing ne demek
Takozlama, yük ile konteyner duvarı ya da yükler arasındaki boşluğun doldurularak yükün yerinde tutulmasıdır. CTU Code bu yönteme blocking (takozlama, payandalama) der: ahşap kirişler, çerçeveler, boş paletler veya dolgu torbaları boşluklara yerleştirilir ve kuvvet sıkışma yoluyla aktarılır (CTU Code, Annex 7, 2.3.1). Lashing ise halat, kayış ya da zincirle yükün konteynerdeki bağlantı noktalarına bağlanmasıdır. İkisi sık birlikte kullanılır.
Amaç aynıdır: taşıma sırasında yük yer değiştirmesin. Kod, yanlış paketlemenin ve yeterli takozlama, payandalama ve lashing yapılmamasının hem kişi yaralanmasına hem yük ve ekipman hasarına yol açabileceğini baştan söyler (CTU Code, giriş).
Hangi yüklerde sabitleme planı gerekir
Kod, sürtünmeye güvenmeyi yeterli bulmaz. Yükün kütlesi tek başına, yüksek sürtünme katsayısıyla birlikte bile yükü sabitlemez, çünkü titreşim yükü oynatabilir. Takozla tutulamayan her yükte lashing gerekir (CTU Code, bölüm 5.4).
| Yük tipi | Risk | Yükleme öncesi sorulacak |
|---|---|---|
| Mermer ve granit blok | Ağırlık merkezi yüksek, kaymaya elverişli | Duvardan duvara yığmak yeterli değil: çerçeveye karşı takoz veya bağlama noktalarına lashing planlandı mı? |
| Makine ve proje yükü | Ağır ve düzensiz şekil | Standart konteynerin bağlama noktası kapasitesi yüke yetiyor mu, yoksa platform gibi başka ekipman mı gerekir? |
| Hassas ekipman, kimyevi madde | Darbe ve hasar maliyeti yüksek | Kapsam ve gözetim düzeyi belirlendi mi? |
| Palet ve koli yük, boşluklu yükleme | Taşıma sırasında kayma | Boşluklar dolduruluyor mu? |
Mermer ve granit için bu sıralama doğrudan koddan gelir: bu yükler kapalı konteynere konabilir, ama bağlama noktalarının kapasitesi genel amaçlı konteynerlerde sınırlıdır ve bazı büyük, ağır parçalar için standart konteyner uygun olmayabilir (CTU Code, bölüm 7.2.5). Tablo genel bir değerlendirmedir. Belirli bir yük için yöntemi yükü yükleyen taraf ve taşıma şartları belirler.
Yükleme öncesi kontrol listesi
Önce yükün ağırlığını yazılı alın. Planlanan yükün kütlesi konteynerin azami yük kapasitesini aşmamalıdır (CTU Code, Annex 7, 1.8). Konteyner tonaj sınırına hacim dolmadan ulaşılabilir; bu, ağır yükte sık görülür. Ağırlık merkezine de bakın: enine yönde konteyner genişliğinin yarısına yakın, dikey yönde yük alanı yüksekliğinin yarısının altında olmalıdır (Annex 7, 1.11).
Sonra sabitleme malzemesinin kim tarafından temin edileceğini ve yükün ağırlığına uygunluğunu netleştirin. Kod, bağlama malzemesinin aşırı gerilmemesini, ambalajı ya da malı bozacak kadar sıkılmamasını ve kayış bağlamalarda düğüm atılmamasını söyler (CTU Code, bölüm 3.5). Ağır yükü zeminin küçük bir alanına yığmayın; zemine yayın (bölüm 3.3).
Ardından yükleme sırasında fotoğraf alınıp alınmayacağını ve mühür kaydının nasıl tutulacağını sorun. Kod, uluslararası taşımada yükleme biter bitmez benzersiz numaralı mühür vurulmasını, gerektiğinde bunun ISO 17712 standardını karşılamasını ister (bölüm 11.1.2).
Sigorta şartınız bağımsız gözetim istiyorsa bunu yükleme gününden önce planlayın. Gözetim raporu gözlemin yapıldığı ana ait bir tespittir; yükleme bittikten sonra geriye dönük "yükleme uygundu" raporu düzenlenmez. Konteyner varışta açıldığında yük kaymışsa tartışmanın yönünü çoğunlukla mühür bütünlüğü ve yükleme anındaki fotoğraflar belirler. Ayrıntılar için takozlama ve gözetmenlik hizmet sayfası var.
Sorumluluk kimde
Taşıyıcı, taşıma sözleşmesi uyarınca yükü aldığı hâlde teslim etmekle yükümlüdür; ama kod, taşımaya güvenli ve uygun bir yük teslim etmesi gereken tarafın yükletici olduğunu söyler. Kötü paketleme ve sabitlemeden doğan eksiklik yükleticinin sorumluluğunda kalır. Yükletici paketleyen ya da yükü gönderen değilse, bu taraflar yükleticiye karşı konteynerin güvenli olmasını sağlama yükümlülüğünü yerine getirmelidir (CTU Code, bölüm 4.1.2).
Kodun kendisi bağlayıcı değildir. IMO sayfası onu, taşıma birimlerinin paketlenmesine dair bağlayıcı olmayan küresel bir uygulama kodu olarak tanımlar; ulusal mevzuata dayanak olabilir (IMO, CTU Code sayfası). ILO sayfası da kodun var olan ulusal ve uluslararası düzenlemelerin yerini almayı amaçlamadığını belirtir (ILO). Yani bir sözleşme veya sigorta poliçesi daha katı şart koyabilir.
Teklif isterken verilecek bilgi
Takozlama ve lashing için teklif isterken şu bilgileri hazırlayın: yükün cinsi, ağırlığı ve ölçüleri; konteyner tipi ve adedi; yükleme yeri ve tarihi; taşıma modu; sigorta veya alıcı kaynaklı gözetim şartı. Bu bilgiler olmadan verilen fiyat tahmindir.
Talebinizi teklif formundan iletebilirsiniz. Mesai saatleri içinde gelen taleplere aynı gün dönüyoruz. Hizmetlerimizi ana sayfada görebilir, müşteri portalına buradan ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Takoz ile lashing arasındaki fark nedir?+
Takoz yükü boşluklarda destekleyip yerinde tutar, kuvveti sıkışma yoluyla aktarır. Lashing, halat veya kayış gibi malzemeyle yükü bağlantı noktalarına bağlar. CTU Code, takozla sabitlenemeyen yükte lashing ister.
Takozlama ve lashing kimin sorumluluğunda?+
CTU Code bölüm 4.1.2'ye göre taşımaya uygun, güvenli yükü teslim etmek yükleticinin işidir; kötü sabitlemeden doğan eksiklik onda kalır. Paketleyen başkasıysa o da yükleticiye karşı sorumludur.
Ağır yükte sürtünme yeterli olmaz mı?+
Olmaz. CTU Code bölüm 5.4'e göre yükün kütlesi ve yüksek sürtünme katsayısı bile tek başına sabitleme sağlamaz, çünkü titreşim yükü oynatabilir.
Gözetim raporu sonradan düzenlenebilir mi?+
Hayır. Rapor, gözlemin yapıldığı ana aittir. Yükleme bittikten sonra geriye dönük uygunluk raporu düzenlenmez; sigorta şartı varsa gözetim yükleme gününden önce planlanmalıdır.
Dosyanız için teklif alın
Yükünüzün cinsini ve güzergâhını iletin. Mesai içinde gelen taleplere aynı gün dönüyoruz.