Sözlük / Ordino
Ordino nedir?
Ordino, ithalatta malın gümrükten/terminalden fiilen çekilebilmesi için taşıyıcı ya da gemi acentesinin konşimento karşılığında düzenlediği teslim belgesidir; günlük dilde yaygın kullanılan bu terim, taşıma sektöründe hâlâ aynı işlevi tanımlar.
Ordino terimi 1615 sayılı eski Gümrük Kanunu’ndan kalır; 4458 sayılı yürürlükteki Gümrük Kanunu bu adı kullanmaz, onun yerine konşimentonun ibrazı esasına dayanan bir teslim düzeni öngörür. Buna karşılık taşıma, liman ve acentecilik pratiğinde belge bugün de aynı işlevle ve aynı adla, konşimento karşılığında düzenlenmeye devam eder.
Ordino için mevzuatla belirlenmiş, tüm taşıyıcılarda geçerli tek bir ücret yoktur; bedel taşıyıcıya, taşıma türüne, limana/terminale ve uygulanan ek hizmetlere göre değişir.
Ordino bir kamu harcı değildir — gümrük vergisi ve gümrük idaresine ödenen tutarlardan ayrı, taşıyıcının veya acentenin belirlediği ticari bir hizmet bedelidir. Gümrük vergisini ödemiş olmak, ordino bedelini ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ikisi bağımsız iki kalemdir.
Ne Zaman Karşınıza Çıkar
İthalatta konteyner veya yük limana ulaştıktan sonra, gümrük beyannamesi tescil edilip vergiler ödense bile mal doğrudan teslim edilmez — depodan veya terminalden fiilen çekilebilmesi için ayrıca ordino gerekir. Gümrük süreci tamamlanmış görünse de ordino alınmadığı için malın teslim alınamadığı durumlar, bu iki sürecin (gümrük ve taşıyıcı/acente) birbirinden bağımsız işlediğinin fark edilmemesinden kaynaklanır.
Ordino, konşimentonun (taşıma senedinin) taşıyıcıya veya acenteye ibrazı karşılığında düzenlenir; konşimento kaybolduysa veya elde değilse ordino süreci de gecikir.
Sınırları
- Ordino bir gümrük idaresi belgesi değildir; taşıyıcının veya acentenin ticari belgesidir. Dolayısıyla itiraz ya da fiyat görüşmesi muhatabı gümrük idaresi değil, ilgili taşıyıcı/acentedir.
Sık Karıştırılanlar
Ordino vs Konşimento
Konşimento, taşıma sözleşmesinin ve yük üzerindeki mülkiyet/teslim hakkının kanıtıdır. Ordino ise bu konşimentonun ibrazı üzerine, taşıyıcı veya acente tarafından düzenlenen ve fiilî teslimi sağlayan ayrı bir belgedir — ikisi aynı belge değildir.
Sık Sorulan Sorular
Ordino bedelini kim öder, ne için alınır?+
Bedel genellikle malı teslim alan ithalatçı tarafından, taşıyıcı veya gemi acentesine ödenir. Karşılığı, konşimento ibrazı sonrası malın depodan/terminalden fiilen teslim edilmesidir — gümrük vergisinden bağımsız bir kalemdir.
Ordino ücreti yasal mı?+
Ordino bir kamu harcı değildir; taşıyıcının veya acentenin belirlediği ticari bir hizmet bedelidir. Tüm taşıyıcılarda geçerli, mevzuatla sabitlenmiş tek bir tarife bulunmadığından "yasal mı" sorusuna tek bir cümlelik hüküm vermek yanıltıcı olur — bedelin makullüğü zaman zaman tartışma konusu olur, ama bu bir yasa dışılık iddiası değil, ticari şeffaflık meselesidir.
Ordino ücreti nasıl hesaplanır?+
Sabit bir formül yoktur; taşıyıcı, taşıma modu, liman/terminal ve uygulanan ek hizmetler bedeli belirler. Teklif alırken hangi kalemlerin dahil olduğunu yazılı istemek en pratik korumadır.
Ordino olmadan mal gümrükten çekilebilir mi?+
Hayır. Gümrük beyannamesi tescil edilip vergiler ödense bile, malın depodan veya terminalden fiilen teslim alınabilmesi için taşıyıcı/acentenin düzenlediği ordino ayrıca gerekir; bu iki süreç birbirinden bağımsız işler.
Bu Terim Hangi İşimizde Geçiyor
Ordino, lojistik ve taşıma hizmetimiz kapsamında takip ettiğimiz belgelerden biridir.
Lojistik ve TaşımaAnlaşmalı depolar, konteyner yükleme ve iç taşıma organizasyonu.Kaynak
UTİKAD — Uluslararası Yük Teslim Süreci ve Ordino Belgesi — Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) yayını; ordino teriminin 1615 sayılı eski Gümrük Kanunu’ndan güncel 4458 sayılı Kanuna geçişteki durumunu açıklar.