Sözlük / Serbest Dolaşıma Giriş
Serbest Dolaşıma Giriş nedir?
Serbest dolaşıma giriş, gümrük bölgesine gelen eşyanın ithalat vergileri ödenip ticaret politikası önlemleri uygulandıktan sonra Türkiye’de serbest dolaşımdaki eşya statüsü kazandığı, ithalatın hukuki temelini oluşturan gümrük rejimidir.
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 74-78. maddelerine göre serbest dolaşıma giriş, günlük dilde "ithalat" olarak adlandırılan işlemin resmî rejim adıdır: eşya bu rejime tabi tutulduğunda gümrük vergisi ve varsa diğer mali yükümlülükler tahsil edilir, ticaret politikası önlemleri (izin, kontrol belgesi) uygulanır ve eşya artık serbest dolaşımdaki bir Türk eşyası gibi işlem görür.
Serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük mevzuatındaki resmî addır; günlük konuşmada ve ticari yazışmalarda aynı işlem çoğunlukla "ithalat" ya da "ithalat gümrükleme" olarak geçer. İkisi aynı süreci tarif eder — biri mevzuat dilinde, diğeri ticari dilde.
Bu rejimden geçmemiş eşya gümrük gözetimi altında sayılır ve üzerinde satış, kullanım veya işleme gibi serbest bir tasarruf mümkün değildir. Rejim tamamlandığında eşya, Türkiye içinde üretilmiş bir eşyayla aynı hukuki statüye — serbest dolaşımda bulunma statüsüne — kavuşur.
Ne Zaman Karşınıza Çıkar
Bir ithalat işleminin özünde bu rejim vardır: beyanname tescili, vergi ödemesi ve muayene süreci tamamlandığında eşya fiilen serbest dolaşıma girmiş olur. Bu noktadan sonra eşya, hiç ithal edilmemiş bir Türk malından hukuken ayırt edilmez.
Bazı eşya bu rejime doğrudan değil, önce başka bir rejimden — antrepo, dahilde işleme şartlı muafiyet sistemi, geçici ithalat — geçerek girer; bu durumda beyanname, eşyanın hangi önceki rejimden geldiğini de gösterecek biçimde düzenlenir.
Sınırları
- Serbest dolaşıma giriş, eşyanın vergi ve izin yükümlülüklerinin tamamlandığı anlamına gelir; bu, beyanın idarece bir daha sorgulanmayacağı anlamına gelmez — sonradan kontrol yetkisi idarede saklıdır ve beyan sonradan yanlış bulunursa ek tahakkuk gündeme gelebilir.
Sık Karıştırılanlar
| Karşılaştırma | Fark |
|---|---|
| Serbest Dolaşıma Giriş vs A.TR Belgesi’ndeki "Serbest Dolaşım" | A.TR belgesinin kanıtladığı "serbest dolaşımda bulunma", malın Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamındaki bir statüsüdür ve çoğunlukla İHRACATTA gündeme gelir. Bu sayfadaki "serbest dolaşıma giriş rejimi" ise Türkiye’ye yapılan bir İTHALAT rejiminin adıdır. Aynı kelimeyi paylaşırlar ama biri AB gümrük birliği statüsü, diğeri ulusal ithalat rejimidir — birbirinin yerine kullanılmaz. |
| Serbest Dolaşıma Giriş vs Dahilde İşleme Rejimi | Dahilde işlemede ithal edilen eşya, işlenip yeniden ihraç edilmek üzere şartlı olarak (vergisiz veya vergisi iade edilerek) girer. Serbest dolaşıma girişte ise eşya kalıcı olarak yurt içi kullanım için, tüm vergi ve yükümlülükleri tamamlanarak girer. |
Sık Sorulan Sorular
Serbest dolaşıma giriş rejimi nedir?+
Gümrük bölgesine gelen eşyanın ithalat vergileri ödenip ticaret politikası önlemleri uygulandıktan sonra Türkiye’de serbest dolaşımdaki eşya statüsü kazandığı gümrük rejimidir; günlük dilde "ithalat" olarak bilinir.
Serbest dolaşımda bulunan eşya ne demektir?+
Serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye’de tamamen elde edilmiş ya da ithal edilip serbest dolaşıma giriş rejimiyle gerekli vergi ve yükümlülükleri tamamlanmış eşyadır. Bu eşya artık gümrük gözetimi altında değildir ve serbestçe alınıp satılabilir.
Serbest dolaşımda bulunmayan eşya ne demektir?+
Serbest dolaşımda bulunmayan eşya, henüz bu rejime tabi tutulmamış — örneğin antrepoda bekleyen, transit geçen ya da dahilde işleme rejimi altında bulunan — eşyadır. Bu eşya gümrük gözetimi altındadır ve üzerinde serbest tasarruf mümkün değildir.
Serbest dolaşıma giriş ile ithalat aynı şey midir?+
Gündelik dilde evet, aynı işlemi ifade eder. "İthalat" ticari ve günlük kullanımdaki terimdir; "serbest dolaşıma giriş" ise Gümrük Kanunu’ndaki resmî rejim adıdır. Aralarında süreç farkı yoktur, isim farkı vardır.
İlgili Terimler
Bu Terim Hangi İşimizde Geçiyor
Serbest Dolaşıma Giriş, ithalat gümrükleme hizmetimiz kapsamında takip ettiğimiz belgelerden biridir.
İthalat GümrüklemeYurt dışından gelen yükünüzün gümrük işlemleri ve vergi süreçleri.Bu sayfa Gümrük Müşaviri Reşide Kapukçu (Karne No: M/07/0008) tarafından incelenmiştir.
Kaynak
4458 sayılı Gümrük Kanunu, Madde 74-78 — Resmî Mevzuat Bilgi Sistemi — Serbest dolaşıma giriş rejiminin tanımını ve şartlarını düzenleyen hükümler. Uygulama ayrıntıları Gümrük Yönetmeliği madde 204-211’de yer alır.